22 października 2026
22 października 2026
22 października 202622 października 2026
Jesień i zima to dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej i wychowania fizycznego czas kompromisów. Boisko odpada, sala gimnastyczna bywa zajęta albo dzielona z inną klasą, a czasem zajęcia trzeba przenieść na korytarz lub do zwykłej klasy. Łatwo wtedy wpaść w schemat: rozgrzewka, kilka okrążeń, gra w zbijaka i tak co tydzień. Tymczasem dzieci w tym wieku potrzebują przede wszystkim różnorodności, a mniejsza przestrzeń wcale jej nie wyklucza.
Poniżej kilka pomysłów zaczerpniętych z „Przewodnika dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej i współpracujących nauczycieli wychowania fizycznego realizujących program Mały Mistrz”.
Dobrze skonstruowana lekcja WF powinna zapewnić dziecku około 2000 kroków albo 20 minut aktywności o intensywności od umiarkowanej do wysokiej, a dzieci powinny być w ruchu przynajmniej przez połowę lekcji. W czasie pozostałych lekcji i przerw rekomendacje wskazują średnio 500 kroków na godzinę.
Wniosek jest prosty: nawet gdy warunki są skromniejsze, liczy się to, ile czasu dzieci faktycznie się ruszają, a nie to, ile metrów kwadratowych mają do dyspozycji.
Zajęcia z elementami piłki ręcznej można prowadzić na hali sportowej, w sali gimnastycznej, w auli, a nawet w sali lekcyjnej. Brak bramek nie jest przeszkodą. Zastąpią je pachołki, materace albo bramka narysowana kredą na ścianie.
Zalecana jest piłka gąbkowa lub gumowa w rozmiarze dostosowanym do wieku dzieci. Ułatwia poprawne wykonywanie podań i rzutów, a przy tym zwiększa bezpieczeństwo, zwłaszcza w zabawach rzutowych. Warto też pamiętać o zasadzie „piłka dla każdego dziecka”. Im więcej kontaktu z piłką, tym mniej stania w kolejce.
„Kałuża” – nauczyciel układa na środku sali skakankę w kształcie kałuży. Dzieci stoją wokół niej w kole, trzymają się za ręce i na sygnał próbują delikatnie przepchnąć kogoś do środka. Zabawa rozwija równowagę i kontrolę napięcia mięśniowego, a przy okazji uczy rywalizacji z zachowaniem zasad fair play.
„Magiczna podróż” – dzieci chodzą po sali, podążając za opowieścią nauczyciela: brną przez śnieg i błoto, przechodzą przez most, wędrują po pustyni, zamieniają się w jaszczurki. Podróż kończy się wspólnym odpoczynkiem na polanie. Klimat można zbudować muzyką lub instrumentami perkusyjnymi, a trasę dopasować do wieku: młodszym wystarczą proste obrazy, starsi poradzą sobie z bardziej rozbudowaną historią.
„Dyrektor ZOO” – uczestnicy stoją w kręgu, a „dyrektor” wskazuje osobę i wymienia zwierzę: żabę, słonia, żyrafę albo krokodyla. Wskazany uczeń i jego sąsiedzi muszą wspólnie pokazać to zwierzę ustalonymi ruchami. Kto się pomyli, zamienia się z dyrektorem rolami. Przed zabawą warto przećwiczyć ruchy, a w młodszych grupach zmniejszyć liczbę zwierząt.
„Magnesy” – dzieci w parach stoją bark w bark. Jedna osoba wykonuje obroty na nodze zewnętrznej i próbuje zmylić partnera, druga stara się cały czas utrzymać pozycję obok niej. Niewiele miejsca, sporo zwinności i refleksu.
„Sałatka owocowa” – dzieci siedzą na krzesłach w kręgu i dostają nazwy owoców. Gdy osoba w środku wywoła np. „jabłka”, wszystkie „jabłka” zamieniają się miejscami, a na hasło „sałatka owocowa” przesiadają się wszyscy. Zabawę można przeprowadzić w klasie, na korytarzu lub na boisku.
Ciekawym pomysłem są „Kalambury z piłeczkami mini-eduball”. Uczeń podbiega na koniec sali, wybiera piłeczkę z literą, ogłasza kategorię (np. zwierzę, zawód, potrawa) i pokazuje gestem hasło zaczynające się na tę literę. Osoba, która zgadnie, biegnie po kolejną piłeczkę. Kategorie można dopasować do poziomu grupy, a zabawa sprawdzi się też jako powtórka słownictwa z języka polskiego lub obcego.
Gdy w danym dniu nie ma WF, z pomocą przychodzą ćwiczenia śródlekcyjne, czyli krótkie zestawy trwające 2-5 minut. Ich zadaniem jest odprężenie uczniów, pobudzenie oddychania i krążenia, a przede wszystkim skorygowanie postawy ciała. Sprawdzą się np.:
Na wyciszenie dobrze działa ćwiczenie uważności „Oddech liczony”. Dzieci siedzą wygodnie z zamkniętymi oczami i oddychają nosem w rytmie: wdech na 1, 2, wydech na 1, 2, 3, 4. Jeśli wydech na cztery jest za długi, można go skrócić do trzech. To dobry sposób na spokojne zakończenie zajęć albo powrót do nauki po intensywnej zabawie.
Kilka sprawdzonych zabaw w zanadrzu wystarczy, żeby jesienne i zimowe zajęcia nie zamieniły się w powtarzanie tego samego schematu. Pełne opisy wszystkich propozycji, z celami, wariantami i wskazówkami dla prowadzącego, znajdują się w przewodniku dla nauczycieli programu Mały Mistrz.
21 października 2026W Szkole Podstawowej nr 3 w Mikołowie po raz kolejny zagościła wspaniała sportowa energia za sprawą ogólnopolskiego wydarzenia w ramach Programu „Mały Mistrz”! Byliśmy świadkami ogromu uśmiechu, aktywności fizycznej i zdrowej rywalizacji w duchu fair play. Mieliśmy ogromną przyjemność gościć u siebie reprezentacje zaprzyjaźnionych szkół: SP 1 w Mikołowie, SP 2 w Orzeszu, SP 5 […]
21 października 2026W dniu 21 października br. w sali gimnastycznej Szkoły Podstawowej nr 18 w Koszalinie odbył się EVENT promujący program MAŁY MISTRZ. Wzięły w nim udział młode uczennice i uczniowie ze Szkoły Podstawowej nr 3 w Koszalinie i Szkoły Podstawowej nr 18 w Koszalinie. Młodzi sportowcy sprawdzali swoje umiejętności w różnego rodzaju torach przeszkód. Na koniec […]
20 października 2026Program „Mały Mistrz” nieustannie się rozwija – a wszystko to dzięki współpracy Szkolnego Związku Sportowego z dziećmi, ich rodzicami i nauczycielami. To właśnie ich opinie i sugestie są najważniejszym źródłem wiedzy o tym: co działa, co cieszy uczestników, a co można zrobić jeszcze lepiej. Dlatego SZS przygotował krótkie ankiety ewaluacje – dla dzieci, rodziców i […]